Τέχνη και Επαυξημένη Πραγματικότητα

bloggerCostas Barakitis 2.9.2012
τέχνες-πολιτισμός

Η επαυξημένη πραγματικότητα (augmented reality) είναι μια σχετικά νέα τεχνολογία που προσφέρει τη δυνατότητα εμφάνισης ψηφιακών αντικειμένων που ενσωματώνονται με έμμεσο τρόπο στο φυσικό περιβάλλον. Ένα προκαθορισμένο σημείο του περιβάλλοντος ανιχνεύεται από την κάμερα ενός κινητού τηλεφώνου ή μιας ταμπλέτας και χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς ώστε να εμφανιστεί στη θέση του μέσα από την οθόνη ένα animation με το οποίο μπορεί ο κάτοχος της συσκευής να αλληλεπιδράσει. Με αυτό τον τρόπο «επαυξάνεται» το φυσικό περιβάλλον καθώς εμφανίζονται αντικείμενα που δεν είναι αρχικά ορατά σε αυτό αλλά παρουσιάζονται με τρόπο ώστε να φαίνονται ενσωματωμένα εκεί.

Αν και ο αρχικός σχεδιασμός της τεχνολογίας αφορούσε την αναπαραγωγή κάποιου animation, η χρήση της δεν περιορίζεται μόνο σε αυτό. Πρακτικά μπορούμε να εμφανίσουμε πληροφορίες με οποιαδήποτε μορφή επιθυμούμε, όπως κείμενο, ήχο, βίντεο κλπ. Κι αυτή η ποικιλία δυνατοτήτων προβολής είναι που έχει κάνει την Ε.Π. τόσο προσιτή και μια από τις πιο ραγδαία εξελισσόμενες τεχνολογίες. Και βέβαια αυτή η εξέλιξη δεν θα μπορούσε να αφήσει αδιάφορα τα πολιτιστικά ιδρύματα καθώς φαίνεται πως η τεχνολογία είναι κομμένη και ραμμένη στα μέτρα τους.

Στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας στο Λονδίνο σε μια ειδικά διαμορφωμένη αίθουσα γίνεται εκτεταμένη χρήση τεχνικών Ε.Π. Οι επισκέπτες χρησιμοποιούν ταμπλέτες που παρέχονται δωρεάν από το μουσείο για να χειριστούν μεταξύ άλλων περιεχόμενο που προβάλλεται σε μία από τις τρεις οθόνες που υπάρχουν στο χώρο, web κάμερες σε διαφορετικά σημεία του περιβάλλοντος και ογδόντα σημεία με LED λαμπτήρες ώστε να αλληλεπιδρούν με τρισδιάστατα εκθέματα και να συμμετέχουν σε κουίζ γνώσεων.

Στο Ρότερνταμ, η Ε.Π. έχει αντικαταστήσει τις ξεναγήσεις. Το Ολλανδικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής έχει αναπτύξει μια ειδική εφαρμογή μέσω της οποίας όταν οι χρήστες smartphone στρέφουν τη συσκευή τους σε προκαθορισμένα σημεία στην πόλη μπορούν να λαμβάνουν πληροφορίες για ιστορικές φωτογραφίες παλαιών κτισμάτων, τρισδιάστατα μοντέλα των κτιρίων με τα οποία μπορούν να αλληλεπιδράσουν ή renderings από κτίρια που βρίσκονται υπό κατασκευή. Παρόμοια εφαρμογή υπάρχει στο Μουσείο Andy Warhol στο Πίτσμπουργκ όπου το κοινό μπορεί να δει σημεία στην πόλη όπως και στη Νέα Υόρκη που έπαιξαν κάποιο ρόλο στη ζωή του μεγάλου καλλιτέχνη.

Η Ε.Π. δεν περιορίζεται σε οπτικές παρεμβολές. Μια από τις πιο εντυπωσιακές υλοποιήσεις γίνεται στο Μουσείο του Λονδίνου όπου οι επισκέπτες μπορούν να περιηγηθούν στην πόλη και να ακούσουν ήχους που αναπαριστούν τη ζωή στην αρχαία Ρώμη, ενώ φυσώντας στο κινητό τους μπορούν να κάνουν «ανασκαφές» για να αποκαλύψουν εικονικά αντικείμενα που υποτίθεται είναι θαμμένα. Στο Εθνικό Στρατιωτικό Πάρκο στη Βιρτζίνια οι επισκέπτες μπορούν με τη χρήση του GPS να αναβιώσουν τις μάχες του αμερικανικού εμφυλίου όπως εξελίχθηκαν στο φυσικό τοπίο.

Όπως κάθε τεχνολογία έχει και τις αρνητικές της πτυχές. Γίνεται εύκολα αντιληπτό πως ένα μουσείο θα μπορούσε να βασιστεί υπέρμετρα στην Ε.Π. με αποτέλεσμα το 80% της ξενάγησης να βασίζεται σε ψηφιακή πληροφόρηση κι έτσι να οδηγηθούμε σε αυτό που ονομάζεται «τεχνολογικός κορεσμός». Και εδώ, όπως και σε πολλές άλλες χρήσεις νέων τεχνολογιών, τα ενδιαφερόμενα μέρη θα πρέπει να βρουν τη σωστή αναλογία μεταξύ χρήσιμης πληροφόρησης και ολοκληρωμένης εμπειρίας.

Είπαμε και στην εισαγωγή πως η Ε.Π. είναι από τις πιο δυναμικά εξελισσόμενες πτυχές της ψηφιακής τεχνολογίας. Ειδικά για τα μουσεία και τα πολιτιστικά ιδρύματα γενικότερα, προσφέρει τη δυνατότητα παροχής νέων υπηρεσιών που λειτουργούν συμπληρωματικά με τις υπάρχουσες, ενώ παράλληλα κάνει προσιτά τα ιδρύματα στις νεότερες γενιές που είναι πιο εξοικειωμένες με την τεχνολογία. Επίσης δίνει τη δυνατότητα οι εκθέσεις να βγουν εκτός των τειχών ενός οργανισμού βάζοντας στο παιχνίδι και το φυσικό χώρο μιας πόλης παρέχοντας έτσι νέες μορφές δράσεων και εμπειριών. Αν μη τι άλλο ζούμε σε ενδιαφέροντες τεχνολογικά καιρούς.

cbarak@gmail.com 

tags: blogging / τεχνολογία / μουσεία / διαδίκτυο