Ο JR των δρόμων (και των γκαλερί)

bloggerVassiliki Kotzia 20.11.2012
τέχνες-πολιτισμός

tags: street art

Ο JR των δρόμων (και των γκαλερί)

Όταν ανέβαινε σαν κεραμιδόγατος στις στέγες του Παρισιού και έκανε graffiti, ο JR δεν είχε σκοπό να αλλάξει τον κόσμο. Να εκφραστεί ήθελε, όπως χιλιάδες άλλοι νεαροί κάτοικοι των προβληματικών προαστίων. Μια μέρα, κάποιος επιβάτης του μετρό ξέχασε τη φωτογραφική του μηχανή στο βαγόνι. Τη βρήκε ο JR. Και άρχισε να φωτογραφίζει τα graffiti των φίλων του. Και μετά, τα πρόσωπά τους.

Τα πορτραίτα του, γεμάτα ωμή αλήθεια, οργή, πονηριά, πόνο και χαρά, έγιναν γιγαντοαφίσες. Ο νεαρός street artist άρχισε να περνά τις νύχτες τοιχοκολλώντας τα έργα του στην «μεγαλύτερη γκαλερί του κόσμου», το δρόμο δηλαδή.

Η κοινωνική ανισότητα, η «βενζίνη» που έβαλε φωτιά στα banlieues του Παρισιού τον Νοέμβριο του 2005, έδωσε στην τέχνη του JR μια δυναμική που ο ίδιος δεν είχε φανταστεί, αλλα που μπορούσε – λόγω προσωπικής εμπειρίας - να κατανοήσει και να διαχειριστεί. Έτσι οδηγήθηκε στα μέρη του κόσμου, όπου υψώνονται πραγματικά και νοητά τείχη.

Άρχισε να φωτογραφίζει και να τοιχοκολλά τα -πάντοτε ασπρόμαυρα- πορτρέτα του στο Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη, στην Αφρική και στις φαβέλες του Ρίο. Εκεί, με αφορμή την άγρια σφαγή τριών παιδιών, έκανε κάτι πραγματικά συγκλονιστικό: γέμισε τις προσόψεις των χαμόσπιτων με γιγαντοαφίσες που εικόνιζαν τα μάτια γυναικών οι οποίες ήταν συγγενείς των αδικοχαμένων παιδιών... ξάφνου η τέχνη μετατρέπεται σε κάτι μεγαλύτερο, γίνεται κάτι που αλλάζει ζωές...

Οι δουλειές του πέρασαν από την παρανομία, στις γκαλερί (εκείνος ο πιτσιρικάς που κρατούσε την κάμερα σαν όπλο και σημάδευε, στην πρόσοψη της Tate Modern, ήταν έργο του JR).

Πέρυσι, ο JR τιμήθηκε με το βραβείο TED. Με το χρηματικό έπαθλο των 100.000 δολαρίων, οραματίστηκε και υλοποιεί το project ‘Inside Out’, ένα μοναδικό παράδειγμα καλλιτεχνικού crowdsourcing.

Ο JR λέει: «Τώρα οι καλλιτέχνες είστε εσείς. Εγώ απλώς εκτυπώνω». Καλεί τον κόσμο να βγάλει δικές του φωτογραφίες, και να του τις στείλει. Εκείνος τις εκτυπώνει σε μεγάλες διαστάσεις και τις στέλνει πίσω για να τοιχοκολληθούν, «όπου χρειάζεται»: τη Λιβύη, στην Τυνησία, στο Μεξικό, στο Ισραήλ, στη Ρωσία, στο Πακιστάν και έρχεται και η σειρά της Ελλάδας.

Ο JR είναι τόσο εκφραστικός όσο και τα πορτραίτα του. Στο πρόσφατο Φεστιβάλ Δημιουργικότητας των Καννών, ανέβηκε στη σκηνή, παρουσίασε τη δουλειά του και «ανάγκασε» το – φύσει και θέσει απαιτητικό - κοινό να σηκωθεί σύσσωμο και να τον αποθεώσει. Η αλήθεια είναι ότι για τους διαφημιστές, ο JR είναι ένας διακαής πόθος. Ο Γάλλος, όμως, ξεκαθαρίζει ότι δεν έχει σκοπό να υποτάξει την τέχνη του στις επιταγές των brands. ‘Don’t tell me ‘Just do it’. Because I just did it!’, τους λέει.

Έτσι είναι. Ένας σωστός κεραμιδόγατος δεν κάνει ποτέ αυτό που του λες.

Το έργο του JR στο official website

tags: street art