Ο κήπος των αθηναϊκών αναμνήσεων

bloggerT.A.F. 6.6.2016
κοινωνία

tags: blogging

Μία βόλτα στον Εθνικό Κήπο, την καταπράσινη χρονοκάψουλα των Αθηνών

Τα μοβ δέντρα οδήγησαν τα βήματά μου από τη Ρηγίλλης σε μια βόλτα-προσκύνημα στις παιδικές μου αναμνήσεις, δίπλα στο Ζάππειο και από εκεί μέσα στην καρδιά του Εθνικού Κήπου – ναι, τον πρόλαβα βασιλικό, όπως όλοι της γενιάς μου, που έκαναν τις μωρουδίστικες εξερευνήσεις τους στη λιμνούλα με τα παπάκια.

Η καταπράσινη κάψουλα-του-χρόνου των Αθηνών, το «φυλλώδες στέμμα», όπως το χαρακτήρισε στα τέλη του 1800 ο Αμερικανός διπλωμάτης Τάκερμαν, θαυμάζοντας το έργο που κόστισε στο νεοσύστατο έθνος κολοσσιαία περιουσία. Τεράστια η αποζημίωση που απαίτησε ο Αγγλος ιστορικός Φίνλεϊ, ο οποίος είχε αγοράσει από τους Τούρκους την περιοχή. Το κράτος δεν είχε να διαθέσει όσα ζητούσε. Κατέβηκαν τότε τα βρετανικά πολεμικά πλοία στο λιμάνι να αποκλείσουν τη νέα πρωτεύουσα του κράτους. Εποχές σκληρές, με το διεθνές δίκαιο να ορίζεται μόνο από τους ισχυρούς.

Εγινε ο συμβιβασμός, δόθηκαν χρήματα, ανέθεσε η Αμαλία, που ήταν δική της ιδέα, σε σπουδαίους κηπουρούς τη φύτευση, ήρθαν δέντρα από όλο τον κόσμο, το καθένα κόστισε χρυσάφι, αλλά ο κήπος έγινε. Μόνο που ήταν αποκλειστικός κήπος των βασιλέων αρχικώς, για να ξεκινήσουν οι επισκέψεις με ωράριο και μετά δυο ημέρες την εβδομάδα, για τον λαό. Και όταν ποτιζόταν -άνυδρη τότε η γη των Αθηνών και ειδικώς η βραχώδης αυτή περιοχή-, κοβόταν το νερό στους κατοίκους της περιοχής και εξεγείρονταν.

Προϊόντος του χρόνου και καθώς άνοιγε τις πύλες του στον κόσμο, έγινε ο κήπος της καρδιάς μας, των αναμνήσεων, των παιχνιδιών, της κυριακάτικης βόλτας με τους γονείς.

Ακόμη κι έτσι, όπως τον αντίκρισα την πρώτη ζεστή μέρα του Μαΐου του 2016, κάπως εγκαταλειμμένο, με αφρόντιστες τις λιμνούλες του, να ακούω τα βήματά μου στα χωμάτινα δρομάκια, να χάνομαι, καθώς μοιάζει αφιλόξενος στους απροσανατόλιστους σαν εμένα, λόγω της απουσίας σήμανσης για το πού βρίσκονται οι επτά έξοδοί του, ακόμη κι έτσι, γλύκανε το βλέμμα και την ψυχή μου.

Πόσες παιδιάστικες αναμνήσεις, τότε που φάνταζε δάσος τροπικό, αχανές! Θυμήθηκα και το χάζι στα κλουβιά με τα εξωτικά ζώα, κληρονομιά του Γεωργίου του Α’. Και μετά ερχόταν η ανάπαυση, στο κεντράκι του Ζαππείου, με τους γονείς να παραγγέλνουν το κυριακάτικο ουζάκι και εγώ να γεύομαι το «εξωτικό» συνοδευτικό του «μπατόν σαλέ». Σαλόν-μπατέ τάλεγα. Μπατόν-σαλέ, διόρθωνε η μητέρα, αλατισμένα μπαστουνάκια, εξηγούσε. Δεν μου άρεσε, προτιμούσα το σαλόν-μπατέ, γιατί έκανα δικό μου συνδυασμό με τη λέξη σαλόνι, κάτι που το τρώμε μόνον στο σαλόνι, δηλαδή, γιορτινό. Χαμογέλασα στην ανάμνηση.

Συνέχιζα να χαμογελώ και την ίδια ώρα σκεφτόμουν πόσο μαγικός θα μπορούσε να είναι αυτός ο κήπος και για τα σημερινά παιδιά, που δεν τα βλέπεις και δεν τα ακούς πουθενά. Πού και πού κανένα καροτσάκι με μωρό, αλλά γύρω-γύρω, όχι εντός. Μεγάλο το κόστος της φροντίδας και φύλαξής του. Θύμα των αφρόντιστων αδέσποτων και λιμνούλα με τα παπάκια. Καταργήθηκε αυτή η μαγική χαρά των πιτσιρικιών που τάιζαν μέχρι σκασμού τις πάπιες για να τις δουν να βουτάνε τη μύτη τους στη λίμνη. Και ύστερα, ποιοι δεν θυμόμαστε πώς μας έκοβε την ανάσα η ομορφιά των σπάνιων κύκνων, όταν αποφάσιζαν να επιδείξουν την αγέρωχη ομορφιά τους, βολτάροντας στη λίμνη. Ηταν η κορύφωση της παραμυθένιας βόλτας μας.

Αυτή ήταν η μικρή, αλλά σπουδαία για τα παιδιά της πόλης, επαφή με τον εξωτισμό της φύσης. Και όλοι οι Αθηναίοι που προλάβαμε «εκείνον τον κήπο» έχουμε ακριβώς την ίδια ανάμνηση, ακριβώς τις ίδιες ιστορίες. Ιστορίες που έχουν ανάγκη οι κάτοικοι στις πόλεις για να δένουν οι σχέσεις μεταξύ τους.

Πέρασε περιπέτειες ο κήπος, θύελλες που τον πλήγωσαν, χιονιάδες που ξέραναν δέντρα. Αντεξε. Πέρασε περιπέτειες η χώρα, κυβερνήσεις αδιάφορες για την καθημερινότητα των ανθρώπων, που μπέρδεψαν το καθεστώς της φροντίδας του.

Από το 2004 ανήκει στον Δήμο Αθηναίων, για 90 χρόνια. Ηταν, βέβαια, η εποχή, που η Αθήνα τρελαινόταν, που φάνταζε και ήθελε να πιστέψει, ότι ήταν κάτι σαν το κέρας της Αμάλθειας, με πλούτο αστείρευτο, να ξοδεύουν οι γλεντζέδες τις νύχτες και ο δήμος σε φιέστες. Ο κήπος περιορίστηκε στον ρόλο της κάψουλας του χρόνου, κάποτε να ανοίξει και να θυμίσει παλιές του δόξες. Ισως ήρθε η στιγμή τώρα, καθώς ο τόπος στριμώχνεται σε μέτρα μικρότερα από τα τρελά όνειρα του καρναβαλίστικου πρόσφατου παρελθόντος του. Δήλωσε ο δήμαρχος σε πρόσφατη σύσκεψη της παράταξής του ότι θα γίνει προτεραιότητά του η αναβάθμιση. Περιμένουμε το σύνθημα και εμείς εδώ είμαστε να συνδράμουμε.

Πόπη Διαμαντάκου

Πηγή (Metropolispress)

tags: blogging